Kierowca, logistyk, tragarz, magazynier, konwojent, pracownik działu obsługi klienta – tak można opisać zawód kuriera. Dzienne trasy kurierów to ok 100-300 km. Trzeba je dobrze zaplanować, bo do rozwiezienia jest około 70 paczek.
W mieście oczywiście trasy są krótsze, ale poza miastem przebiegi wzrastają średnio trzykrotnie. Oczywiście najgorsze są święta. Co za tym idzie, planowanie trasy dla kurierów opiera się na nieustannej walce z czasem.
Praca kuriera od rana do nocy
Dzień kuriera zaczyna się o 7-8 rano, na terenie magazynu. Przesyłki już są posortowane i gotowe do zapakowania na samochód. Kurier zaczyna od planowania trasy. Jeśli odbiorcami są firmy – problem jest mniejszy. Najczęściej nie ma wymaganych okien czasowych dostaw, a więc teoretycznie można jechać po kolei i odwiedzać poszczególnych odbiorców. Znacznie bardziej skomplikowane jest dostarczanie przesyłek prywatnych, gdzie większość adresatów oczekuje na przesyłkę o danej porze. W razie spóźnienia trzeba wracać lub jechać w inne miejsce, co potrafi zrujnować najlepiej nawet ułożoną trasę.
Inną kwestią jest jeszcze ułożenie przesyłek – łatwo jest „zgubić” małą paczkę w stosie większych i później minutami jej szukać. W tym fachu przede wszystkim liczy się czas, a czas dla kurierów to pieniądz. O przesyłki też trzeba dbać. Nie można jej zostawić byle gdzie i byle komu. Każde niezgłoszone uszkodzenie obciąża kuriera. Każda niedostarczona czy zgubiona przesyłka to również kara finansowa, zgodnie z zadeklarowaną wartością przesyłki. Do tego jeszcze miejskie korki, objazdy, dziurawe drogi i często praca w obcych rejonach na zastępstwie kolegi. Oczywiście – nawigacja jest niezbędnym wyposażeniem stanowiska pracy, ale nawigacja to nie wszystko. Można bez niej jeździć, pod warunkiem, że region jest mały i pracuje się na nim co najmniej od kilku miesięcy.
Co do czasu jaki zajmuje praca kuriera, większość jest zgodna – osiem godzin nie zawsze wystarcza do rozwiezienia wszystkich paczek.
Dobre planowanie
Praca kuriera rysuje się raczej w kolorach stresu. Permanentny pośpiech, jazda na granicy przepisów ruchu drogowego i ciągłe pretensje od innych kierowców, a to o prędkość, a to o parkowanie. Sami kurierzy wypowiadają się jasno: jeździmy szybko, nie dlatego, że lubimy. Jeździmy tak, bo zmusza nas do tego harmonogram. Na pytanie, czy da się zwolnić odpowiadają: tak, jest możliwe. Kiedy tylko będą mniejsze korki, drogi lepsze, kiedy będzie można lepiej zaplanować dzień. O ile trudno jest zmniejszyć korki lub polepszyć drogi, to efektywniejsze zaplanowanie trasy kurierowi jest zwykle możliwe.
Innym problemem, z którego kurierzy często nie zdają sobie sprawy jest niewłaściwa kolejność odwiedzanych punktów, które często objeżdżają w sekwencji wynikającej z przyzwyczajenia. Czasem opłaca się pominąć jeden czy dwa punkty „na trasie” i odwiedzić je na samym końcu. Tego ludzki mózg najczęściej nie jest w stanie opracować, matematyka tak.
Algorytmy VRP w akcji
Jedną z możliwości jest wykorzystanie do planowania komputerowych algorytmów VRP – Vehicle Routing Problem. Zadaniem ich jest przygotowanie optymalnego zestawu tras dla floty pojazdów z uwzględnieniem:
- rodzaju floty,
- liczby magazynów,
- liczby punktów odbioru,
- definicji okien czasowych,
- okien czasowych
- warunków drogowych
- czasu postoju
- czasu doręczenia przesyłki wraz z czasem parkowania
Tego typu problemy rozwiązuje Emapa budując i dopasowując zaawansowane algorytmy do rzeczywistych potrzeb danej branży, co udowodniła bijąc światowe rekordy w dziedzinie VRPTW (Zaawansowana optymalizacja tras VRP z oknami czasowymi).
Szacunkowo możemy powiedzieć, że trasy optymalizowane w rejonie kurierskim pozwalają na osiągnięcie 4-5% oszczędności, a trasy dla regionów (przenikanie się rejonów kurierskich) potrafią osiągnąć 7% oszczędności. Co oznacza zwiększenie wydajności o prawie 7%.
Można zatem zoptymalizować trasę jednemu kurierowi w danym obszarze, co już przynosi oszczędności (dla regionu max 4-5%), ale dużo bardziej efektywna jest optymalizacja tras dla wszystkich kurierów bez podziału na obszary. Wówczas globalne oszczędności mogą sięgnąć 6-7%. Oczywiście trzeba uwzględnić czasy postoju, czasy doręczenia oraz warunki drogowe zarówno w poszczególnych obszarach jak i godzinach czasu (okna czasowe).
Po co optymalizować
Zadaniem optymalizacji jest najczęściej zmniejszenie kosztów (w tym przypadku praca kuriera), rozumianych jako: koszty paliwa, długość trasy (która również może być zależna od typu pojazdu), czas przejazdu, koszty opłat drogowych. W omawianym przypadku chodzi głównie o czas przejazdu lub maksymalizację zaplanowanych do realizacji zleceń. Takie rozwiązanie mogłoby w znacznym stopniu odciążyć „naszego” kuriera i poprawić komfort jego pracy.
Zagadnieniem VRP zajęła się m.in. firma Emapa. Przedsięwzięcie realizowanie jest w ramach projektu badawczego pn. „Nowe metody optymalizacji zagadnień VRP”, nr projektu: POIR.01.01.01.-00-0222/16, realizowanego w ramach Działania 1.1 Projekty B+R przedsiębiorstw, Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020., o wartości ponad 4 mln zł.
Szacuje się, że projektowane algorytmy VRP Emapy będą mogły poprawić efektywność pracy firm kurierskich nawet o 7%!
Emapa w swojej ofercie posiada zestaw narzędzi, które usprawnią codzienne funkcjonowanie firm z branży KEP, zminimalizują koszty dystrybucji przesyłek przy jednoczesnej optymalizacji zasobów firmy. Czytaj dalej…
